ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ
ପ୍ରଥମ ସ୍କନ୍ଧ — ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ
ସୂତ ଉବାଚ
ମୁନିଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ କର୍ଣ୍ଣେ ଶୁଣି ।
ହରଷମନେ ମନେ ଗୁଣି ॥
ଗୁରୁଙ୍କୁ ମନେ ମନେ ଧ୍ୟାୟି ।
ପରମ-ପ୍ରୀତି-ବାକ୍ୟେ ଗାଇ ॥
ଜୀବର ହିତେ କୃତକୃତ୍ୟ ।
ହସି କହନ୍ତି ମୁନି ସୂତ ॥
ଯେ ଶୁକ ଏକାନ୍ତ ଗମନ ।
କରିଣ ଦେହ କଲେ ଶୂନ୍ୟ ॥
ପୁତ୍ରର ସ୍ନେହ ମନେ ଧରି ।
ବ୍ୟାସ ଡାକନ୍ତି ଉଚ୍ଚକରି ॥
ପିତାର ସ୍ନେହ ରକ୍ଷା ଅର୍ଥେ ।
ଉତ୍ତର ଦେଲେ ବୃକ୍ଷ ପଥେ ॥
ତାହାଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର ।
ଯେ ହୃଦ ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ॥
ଜୀବର ପରିତ୍ରାଣ ଅର୍ଥେ ।
କରୁଣା ବହି ଯେହୁ ଚିତ୍ତେ ॥
ଅଖିଳ-ବେଦର ଯେ ସାର ।
ଯେ ଅନୁଭବ ଆପଣାର ॥
କହିଲେ ପୁରାଣର ସାର ।
ତାହାଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର ॥
ବାଣୀ ନର ଯେ ନାରାୟଣ ।
ଯେ ଗ୍ରନ୍ଥ ସଂସାର-ତାରଣ ॥
ଉଦିତ କଲେ ଏ ସଂସାରେ ।
ନମଇଁ ତାହାଙ୍କ ପୟରେ ॥
ଏମନ୍ତେ ନମସ୍କାର କରି ।
କହନ୍ତି ମନେ ମୋଦ ଭରି ॥
ଶୁଣ ସକଳ ମୁନିଜନ ।
ସାଧୁ ଏ ତୁମ୍ଭର ବଚନ ॥
ପରମ-ମଙ୍ଗଳ ଏ ବାଣୀ ।
ଜୀବ ନିସ୍ତରେ ଯାହା ଶୁଣି ॥
ପରମଧର୍ମ ଏ ଜଗତେ ।
କୃଷ୍ଣ ଭକତି ଯେଉଁ ମତେ ॥
ଫଳର ଆଶା ଯହିଁ ନାହିଁ ।
ବିଘ୍ନ ପଶିବ ଅବା କାହିଁ ॥
ଯେ ଭକ୍ତିବଳେ ଏ ସଂସାର ।
ନୁହଇ ପୁଣ ଏ ଜୀବର ॥
ଭକତି କଲେ ଜ୍ଞାନ ହୋଏ ।
ଜୀବ ନ ପଡ଼େ ମାୟାମୋହେ ॥
କୃଷ୍ଣଚରିତ ଶୁଣି ଯେବେ ।
ଭକ୍ତି ନ ଜନ୍ମେ ମୂଢ଼ଭାବେ ॥
କେବଳ ଶ୍ରମ ତାହାଙ୍କର ।
କାହୁଁ ତରିବେ ତମଘୋର ॥
ଅର୍ଥସଞ୍ଚନ୍ତି ଯେତେ ନର ।
କେବଳ ଦୁଃଖ ତାହାଙ୍କର ॥
ଅର୍ଥେ ନ ପାଇ ଧର୍ମ ମୋକ୍ଷ ।
ସେ କାମ ଲୋଭଟି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅର୍ଥେ ପ୍ରିୟ ଯେତେ ।
ଲୋଭେ ଭ୍ରମର କାମ ଅର୍ଥେ ॥
ଯାବତ ଜୀବନ ଧରଇ ।
କାମ ଲୋଭରେ ସୁଖ କାହିଁ ॥
ଜୀବର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବାରେ ।
କେ ଜ୍ଞାନୀ ଅଛି ଏ ସଂସାରେ ॥
ତତ୍ତ୍ୱ ବିଚାରି ଜ୍ଞାନୀ ଯେତେ ।
ଜ୍ଞାନ କହନ୍ତି ଏ ଜଗତେ ॥
କେହୁ କହନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ।
କେ ଅବା ବୋଲେ ପରମାର୍ଥ ॥
କେହୁ ବୋଲନ୍ତି ଭଗବାନ ।
ନିର୍ମଳରସ ଗୋପ୍ୟ-ଜ୍ଞାନ ॥
ସେବୋଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଯେ କରନ୍ତି ।
ଜ୍ଞାନବୈରାଗ୍ୟ ଆଚରନ୍ତି ॥
କରନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁରେ ଭକତି ।
ଆତ୍ମାରେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖନ୍ତି ॥
ହରି ଚରଣେ ଭକ୍ତିଜାତ ।
ଅଜ୍ଞାନେ ନ ଜାଣେ ଜଗତ ॥
ଏଣୁ ଏ ଅଖିଳ ଜଗତେ ।
ଅଛନ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମୀ ଯେତେ ॥
ସ୍ୱଭାବ ଧର୍ମ ଆଚରଣେ ।
ଭକ୍ତି ଉପୁଜେ ନାରାୟଣେ ॥
ତେଣୁ ସନ୍ତୋଷ କୃଷ୍ଣ ହୋଇ ।
ପ୍ରାଣୀଙ୍କି ଚଉବର୍ଗ ଦେଇ ॥
ଏ ଘେନି ହୋଇ ଏକମନ ।
ଭାବେ ତୋଷିବ ଭଗବାନ ॥
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ କର୍ମ ଯେତେ ।
ନିତ୍ୟେ ଶୁଣିବ କର୍ଣ୍ଣପଥେ ॥
ନିର୍ମଳ କରି ଦୃଢ଼ମନ ।
ନିରତେ କରିବ କୀର୍ତ୍ତନ ॥
ଧ୍ୟାନେ ଚିନ୍ତିବ କୃଷ୍ଣରୂପେ ।
ପୂଜା କରିବ ସୂକ୍ଷ୍ମକଳ୍ପେ ॥
ଏ ଭାବେ ଭକ୍ତିଯୋଗ ବଢ଼େ ।
କର୍ମ-ବନ୍ଧନ-ଗ୍ରନ୍ଥି ଛିଡ଼େ ॥
ଏଣୁ ଜଗତେ ଜ୍ଞାନୀ ଯେତେ ।
କୃଷ୍ଣ ନ ଭଜିବେ କେମନ୍ତେ ॥
କୃଷ୍ଣକଥାରେ ରତି ଯାର ।
ସେ ପ୍ରାଣୀ ଭବ ମଧ୍ୟେ ସାର ॥
ହରିଚରଣେ ଯାର ଶ୍ରଦ୍ଧା ।
ତାକୁ ନ ଲାଗେ ଭବବାଧା ॥
ସେପୁଣ୍ୟେ ସାଧୁସଙ୍ଗ ମିଳେ ।
ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥକୁ ଆଶ୍ରେ କଲେ ॥
ଭକତ ସେଙ୍ଗ ଯେବେ ମିଶେ ।
ତେବେ ସେ ହରିରସେ ରସେ ॥
କୃଷ୍ଣର କଥା ଯେ ଶୁଣନ୍ତି ।
ବଦନେ ମହିମା ଗୁଣନ୍ତି ॥
ତାହାଙ୍କ ହୃଦେ ହରି ବସେ ।
ସକଳ କଳ୍ମଷ ବିନାଶେ ॥
ସେ ପୁଣ୍ୟ-ଶ୍ରବଣ-କୀର୍ତ୍ତନ ।
ବେଦେ କହନ୍ତି ମୁନିଜନ ॥
ସାଧୁଜନଙ୍କ ମିତ୍ର ହରି ।
ଏଣୁ ଭକତକୁ ଆବୋରି ॥
ହେଳେ ତାରଇ ଭବସିନ୍ଧୁ ।
ଯେଣୁ ଭକତଜନବନ୍ଧୁ ॥
ଭକତଜନ ସେବା ଫଳେ ।
ଦହନ ହୋନ୍ତି ଅମଙ୍ଗଳେ ॥
ତେଣୁ ସେ ଗୋବିନ୍ଦ ବିଷୟେ ।
ଭକ୍ତି ଉପୁଜେ ନରଦେହେ ॥
୫୩. ସ୍ୱଭାବେ ରଜ ତମ ଦୁଇ ।
କାମାଦି ଯେତେ ରିପୁ ଥାଇ ॥
ଚିତ୍ତୁ ବାହାର ହୋଇଯାନ୍ତି ।
ସାତ୍ତ୍ୱିକଗୁଣ ଆବୋରନ୍ତି ॥
ଏହି ପ୍ରକାରେ ଯେବେ ମନ ।
ହୋଇବ ନିର୍ମଳ ପ୍ରସନ୍ନ ॥
ତେବେ ସେ ଭକ୍ତିଯୋଗ ବଳେ ।
କୃଷ୍ଣଭକତ ସଙ୍ଗମେଳେ ॥
ନିର୍ମଳ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରକାଶଇ ।
ଜନ୍ମ ମରଣ ଆଉ କାହିଁ ॥
ଅଶେଷ-କର୍ମ-ଗଣ୍ଠି-ଛନ୍ଦ ।
ଏଣେ ଛିଡ଼ଇ ସର୍ବଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ॥
ସର୍ବ ସଂଶୟ ତୁଲେ କର୍ମ ।
ତୁଟଇ ବିଶ୍ୱମାୟାଭ୍ରମ ॥
ଆତ୍ମାରେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖନ୍ତି ।
ଜନ୍ମ ମରଣେ ନାହିଁ ଭ୍ରାନ୍ତି ॥
ଏଣୁ ପଣ୍ତିତଜନ ଯେତେ ।
ଆନନ୍ଦେ ଭକ୍ତିଯୋଗ ମତେ ॥
ହରି ବିଷୟ ଦୃଢ଼ଚିତ୍ତେ ।
ନିତ୍ୟେ ଭଜନ୍ତି ଆତ୍ମା ହିତେ ॥
ବିଷ୍ଣୁର ମାୟାରୁ ସମ୍ଭୂତ ।
ଆଦି ପ୍ରକୃତି ଜନମାତ ॥
ଯେ ସତ୍ତ୍ୱ-ରଜ-ତମ ଗୁଣ ।
ସୃଷ୍ଟି ପାଳନ ସଂହାରଣ ॥
ଅନାଦି-ପରମ-ପୁରୁଷ ।
ଏ ତିନିଗୁଣେ ସେ ପ୍ରକାଶ ॥
ସୃଷ୍ଟି ଉଦୟେ ବ୍ରହ୍ମା ହୋଇ ।
ପାଳନେ ବିଷ୍ଣୁ ସେ ବୋଲାଇ ॥
ସଂହାର କାଳେ ରୁଦ୍ର ରୂପେ ।
ସୁଖେ ବିହରେ ମୋହକଳ୍ପେ ॥
ସେ ଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ୱ ବିଷ୍ଣୁଦେହେ ।
ଜନ୍ତୁଙ୍କ ଶ୍ରେୟ ଗୁଣ ବହେ ॥
କାଷ୍ଠ ସଂଯୋଗେ ଧୂମ ଜାତ ।
ଧୂମରୁ ଅନଳ ସମ୍ଭୂତ ॥
ତୃତୀୟ ଅଙ୍ଗାର ପ୍ରମାଣ ।
ତାମସ ରଜ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ॥
ଏ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମ ପରିମାଣି ।
ଭବସାଗର ତରେ ପ୍ରାଣୀ ॥
ନିର୍ମଳଚେତା ମୁନି ଯେତେ ।
ବିଚାର କରି ଆତ୍ମାହିତେ ॥
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣେ ଜାଣି ।
ଭଜିଲେ ମୋକ୍ଷ ପରିମାଣି ॥
ତାମସ ରଜଗୁଣେ ଯେତେ ।
ଯେ ଭୂତପତି ଏ ଜଗତେ ॥
ସ୍ୱଭାବେ ଘୋର ଭୟଙ୍କର ।
ଏଣୁ ନ ଭଜେ ସାଧୁନର ॥
ଅହିଂସା ଶାନ୍ତିଗୁଣେ ଥାନ୍ତି ।
ହରି ଚରିତ ଚିତ୍ତେ ଚିନ୍ତି ॥
ଧନ ସମ୍ପଦେ ଯାର ଇଚ୍ଛା ।
ସେ କରେ ଭୂତପ୍ରେତ ଦୀକ୍ଷା ॥
ସଂସାରେ ଦେବଯଜ୍ଞ ଯେତେ ।
ଯୋଗସାଧନ କ୍ରିୟାମତେ ॥
ପରମଜ୍ଞାନ ତପ ଆଦି ।
କଠୋର ଯେତେ ଧର୍ମ ସାଧି ॥
ଏ ସର୍ବଗତି ନାରାୟଣ ।
ଏବେ ହୋ ମୁନିଗଣେ ଶୁଣ ॥
ଏ ସର୍ବବିଧି ଧର୍ମ ଯେତେ ।
କରିବ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରୀତି ଅର୍ଥେ ॥
ଏ ତିନିଗୁଣେ ନାରାୟଣ ।
ସୃଷ୍ଟି ପାଳନ ସଂହାରଣ ॥
ଏମନ୍ତେ ବିଶ୍ୱରୂପ ଧରେ ।
ମାୟାସଂସାରେ ସେ ବିହରେ ॥
ସ୍ୱଭାବେ ନିର୍ଗୁଣ ମୁରାରି ।
ଖେଳଇ ତ୍ରିଗୁଣ ଆବୋରି ॥
ସକଳ ଜୀବ ମଧ୍ୟେ ଥାଇ ।
ଅଜ୍ଞାନେ ଜୀବ ନ ଜାଣଇ ॥
ଅଶେଷ ମହିମା ଯେ ଧରେ ।
କିବା ଉପମା ଦେବା ତାରେ ॥
ସେ ହରି-ଚରଣ-ପଙ୍କଜ ।
ସୁଜନଜନ ନିତ୍ୟେ ଭଜ ॥
କହଇ ଦାସ ଜଗନ୍ନାଥ ।
ଗୀତ-ପ୍ରବନ୍ଧେ ଭାଗବତ ॥
ଇତି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତେ ମହାପୁରାଣେ
ପାରମହଂସ୍ୟାଂ ସଂହିତାୟାଂ
ପ୍ରଥମସ୍କନ୍ଧେ ନୈମିଷୀୟୋପାଖ୍ୟାନେ
ଦ୍ୱିତୀୟୋଽଧ୍ୟାୟଃ ॥
**ଜୟ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ।
No comments:
Post a Comment